Het VN-verdrag Handicap is sinds 14 juni precies 10 jaar in Nederland van kracht maar bij veel voorzieningen hebben mensen met een handicap nogal wat te wensen over. Het Nederlands College voor de Rechten van de Mens, in ons land toezichthouder op het verdrag, stelt dat de overheid met de onderschrijving van het verdrag de verplichting op zich heeft genomen om toe te werken naar een samenleving waarin mensen met een beperking gelijkwaardig kunnen deelnemen. “Hoewel de afgelopen jaren stappen zijn gezet om de situatie te verbeteren, blijft de praktijk achter bij de beloften.”
Met die stelling baseert het college zich mede op een nieuw onderzoek, in zijn opdracht gedaan door het onderzoeksbureau Ipsos I&O met ruggenspraak van het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (Nivel). Aan dit onderzoek is digitaal deelgenomen door een representatieve groep van 1864 mensen met een beperking. Onder hen waarschijnlijk ook mensen met MS. Het onderzoek laat zien dat veel mensen met een beperking, tien jaar na de inwerkingtreding van het VN-verdrag handicap voor Nederland, ervaren dat ze nog niet volledig kunnen meedoen. Slechts de helft heeft het gevoel mee te tellen in de samenleving.
Veel ondervraagden gaven aan dat zij problemen ervaren op werk, in de zorg, op school, financieel en in hun vrije tijd. Zo zei meer dan een kwart geen gelijke kansen te krijgen op werk. Een derde heeft moeite om passende hulp of zorg te vinden. En de helft verricht minder sociale activiteiten dan ze willen. Een op de vijf respondenten liet weten dat de positie van mensen met een beperking de afgelopen tien jaar is verslechterd. En een op de tien mensen met een beperking gaf aan zich soms op een vervelende manier aangesproken te voelen vanwege hun beperking, bijvoorbeeld in de vorm van uitschelden of kleineren.
Mensen met een beperking geven Nederland gemiddeld een 6,5 als het gaat om het waarborgen van gelijke rechten voor mensen met een handicap. Opvallend is overigens ook dat bijna 9 van de 10 mensen niets bleek te weten van de regels van het VN-verdrag Handicap
Volgens het College stapelen de problemen voor mensen met een beperking zich op. Ook al omdat ze tegelijkertijd te maken hebben met financiële onzekerheid. Volgens prof. dr. Rick Lawson, voorzitter van het College voor de Rechten van de Mens gaat het daarbij om concrete zorgen rond het korten van uitkeringen, stijgende zorgkosten, toeslagen of de kosten van hulpmiddelen.” Juist omdat mensen met een beperking op meerdere vlakken tegelijk drempels ervaren, stapelen zorgen zich vaak op. (…) Na tien jaar VN-verdrag Handicap zien we dat de ambities van het verdrag nog onvoldoende zichtbaar zijn in het dagelijkse leven van mensen met een beperking.”
Ieder(in)
Koepelorganisatie Ieder(in) – MS Vereniging Nederland is er lid van – zegt dat dit rapport bewijst dat de overheid veel meer moet doen. “Betrek mensen met een beperking bij plannen en zorg voor gelijke kansen. De rechten uit het VN‑verdrag moeten voelbaar worden in het dagelijks leven. Nu is het moment om door te pakken.”
Het VN-verdrag Handicap is tot stand gekomen op 13 december 2006 en trad officieel in werking op 3 mei 2008. Alleen heeft Nederland daarna lang gewacht met het ratificeren. Daardoor is voor Nederland het verdrag pas in werking getreden op 14 juni 2016.
Minister Sterk
Minister Mirjam Sterk (CDA; Langdurige Zorg, Jeugd en Sport) geeft aan te mikken op een volledig toegankelijke samenleving in 2040. Naar aanleiding van het 10-jarig bestaan van de verdragsregels kondigt zij een campagne aan onder het motto ‘Heb je iets nodig?’ Een vraag die volgens haar iets meer gesteld zou moeten worden aan mensen met een beperking. De campagne is ontwikkeld door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) in samenspraak met een aantal organisaties.
De minister wil dat de campagne mensen gaat inspireren om gesprekken aan te gaan over wat er in het kader van het VN-verdrag Handicap moet gebeuren. “Daarin heeft de overheid een belangrijke taak. Maar natuurlijk ook bedrijven, maatschappelijke organisaties en heel veel andere betrokkenen”.
Kamercommissie
Tien jaar VN-verdrag Handicap is ook het thema van een rondetafelgesprek van de Kamercommissie voor VWS maandag 15 juni. Met deelname van onder meer vier ervaringsdeskundigen als het gaat om leven met een fysieke handicap.
Redactie MSnieuws
Bronnen:
https://www.mensenrechten.nl/actueel/nieuws/2026/6/8/index
https://www.tweedekamer.nl/debat_en_vergadering/commissievergaderingen/details?id=2026A03515