Er is een tweede middel tegen Primair Progressieve MS (PPMS) dichterbij: fenebrutinib. De farmaceutische groep Roche heeft op 7 februari een belangrijke stap gezet door dit middel te presenteren op een forum van experts, georganiseerd door het Amerikaans Comité voor Behandeling en Onderzoek van MS (ACTRIMS). Dit is de evenknie van het Europese ECTRIMS. In november 2025 waren er al eerste publicaties over succesvolle proeven met het middel (zie ons bericht).
Tot nog toe is ocrelizumab (merknaam Ocrevus) – ook van Roche – het enige beschikbare middel voor de behandeling van PPMS. Anders dan ocrelizumab, waarvoor als regel een infuus nodig is in het ziekenhuis, is fenebrutinib een pil die twee maal per dag thuis kan worden ingenomen. Neuro-immunoloog professor Amit Bar-Or van de universiteit van Pennsylvania zei op de ACTRIMS-sessie dit essentieel te vinden voor het behoud van zelfstandigheid van mensen met PPMS. In Nederland hebben ongeveer 5% tot 10% van de 36.000 mensen met MS de PPMS-vorm.
Fenebrutinib is een zogeheten BTK-remmer, een medicijn dat het enzym Bruton’s Tyrosine Kinase (BTK) blokkeert. Daarmee is invloed uit te oefenen op de activiteit van immuuncellen die een rol spelen bij MS. Wat fenebrutinib bijzonder maakt, is dat het veel beter dan ocrelizumab de bloed-hersenbarrière kan passeren. Daardoor kan het immuuncellen in de hersenen beïnvloeden die bij MS overactief kunnen worden en bijdragen aan sluimerende achteruitgang. Meer uitleg over hoe BTK-remmers werken en waarom ze anders zijn dan bestaande MS-medicijnen vind je in dit filmpje van Stichting MS in beeld.
In een ongeveer twee jaar durende vergelijkende studie met in totaal 985 mensen met PPMS is gebleken dat fenebrutinib zeker niet onderdoet voor ocrelizumab. Integendeel, het risico op achteruitgang van de ziekte lag in de proefgroep gemiddeld ongeveer 12% lager bij fenebrutinib dan bij ocrelizumab. De bijwerkingen waren vergelijkbaar.
Pas in 2028 beschikbaar
Het kan zeker nog tot 2028 duren eer het middel in Nederland beschikbaar komt. De toepassing van fenebrutinib moet nu namelijk eerst officieel worden goedgekeurd door de Amerikaanse autoriteiten. Roche verwacht later dit jaar de aanvraag hiertoe te kunnen indienen. Pas daarna kan een procedure in gang komen bij het Europees Medicijnagentschap (EMA). Vervolgens is voor gebruik in Nederland de beoordeling vereist van het Zorginstituut Nederland, dat de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) moet adviseren over toelating van het middel in het basispakket van de zorgverzekering.
Fenebrutinib is overigens niet de enige BTK-remmer die voor MS is onderzocht. Tolebrutinib (van Sanofi) toonde eerder een effect bij Secundair Progressieve MS (SPMS), maar faalde in een vergelijkbare studie bij PPMS. Dit middel is in december 2025 door de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit FDA afgewezen, onder andere vanwege de mogelijke ernstige gevolgen die het kan hebben voor de lever.
Redactie MSnieuws
Bronnen:
https://www.roche.com/investors/updates/inv-update-2025-11-10