Het MS-middel Ocrevus (ocrelizumab) vertraagt bij Primair Progressieve MS (PPMS) vooral het verlies van hand- en armfunctie. Zo blijkt uit de ORATORIO-HAND-studie, op 30 mei 2026 gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift The Lancet. Die uitkomst heropent de vraag of behandeling ook in een gevorderd stadium van PPMS nog zin heeft.
In de studie kregen 1013 mensen met PPMS in 22 landen gedurende bijna drie jaar Ocrevus of een zogeheten placebo, een nepgeneesmiddel. De kans op toename van invaliditeit lag bij de behandelde groep 30% lager. Op een test voor de handfunctie – de ‘9-Hole Peg Test’ – was de afname zelfs 41% kleiner. Hierbij past overigens de kanttekening dat de absolute verschillen kleiner zijn dan de percentages doen vermoeden.
Na bijna drie jaar had 33% van de behandelde deelnemers een verslechtering doorgemaakt, tegenover 40% in de placebogroep. Dat komt neer op een verschil van ongeveer 7 procentpunt. Ook met behandeling ging dus ongeveer een op de drie mensen alsnog achteruit. Bovendien is nog steeds niet bekend hoe groot het effect is op langere termijn.
Deze studie was speciaal ontworpen om de handfunctie mee te wegen. Dit omdat de standaard graadmeter voor invaliditeit (EDSS) sterk leunt op het loopvermogen en nauwelijks acht slaat op de hand- en armfunctie. Terwijl handen bijvoorbeeld belangrijk zijn voor communicatie, zelfverzorging en zelfstandigheid. De studie is gefinancierd door fabrikant Roche.
Oudere studie
Ocrevus is al geruime tijd goedgekeurd voor PPMS, maar het bewijs daarvoor kwam uit één oudere studie, ORATORIO uit 2017, waarvan de interpretatie de afgelopen jaren onderwerp van discussie is geweest. Die studie sloot namelijk mensen van boven de 55 jaar en mensen die niet meer zelfstandig konden lopen uit. ORATORIO-HAND nam deze groepen wél op, tot 65 jaar en tot een invaliditeitsniveau waarbij iemand een rolstoel gebruikt. Het is daarmee de grootste behandelstudie bij een brede groep mensen met PPMS tot nu toe en feitelijk pas de tweede grote studie die het effect van Ocrevus bij PPMS bevestigt.
In Europa is Ocrevus bij PPMS nu alleen geregistreerd voor een beperkte groep: mensen met vroege PPMS en met tekenen van ontstekingsactiviteit op de MRI-scan. Een deel van de oudere en zwaarder aangedane mensen uit de ORATORIO-HAND-studie valt buiten die groep. Of de resultaten van de nieuwste studie gaan leiden tot aanpassing van de registratie, de behandelrichtlijnen of de vergoeding, is nog niet bekend. Zulke besluiten kosten doorgaans tijd.
Wetenschappelijke uitkomsten kunnen op verschillende manieren worden uitgelegd. Hoe dat werkt, en waarom informatie soms niet klopt met wat je zelf ervaart, legt dr. ir. Bram Platel uit op de website MS in beeld. Zie Waarom MS-informatie soms niet klopt met wat jij voelt uit 2026.
Redactie MSnieuws
Bronnen: onder meer de Stichting MS in beeld en
https://doi.org/10.1016/S0140-6736(26)00617-3
https://gavingiovannoni.substack.com/p/ppms-the-unsalvageable-are-now-salvageable