Skip to content

Multiple sclerose (MS) komt het meest voor in Noord-Europa. Hoewel de oorzaken van deze ziekte complex zijn en nog niet volledig begrepen, heeft onderzoek aangetoond dat de belangrijkste genetische risicofactor verband houdt met de variant HLA-DRB115:01 van het HLA-DRB1-gen. Het onderzoek [https://www.nature.com/articles/s41586-023-06618-z] spitst zich toe op de evolutionaire geschiedenis van deze genetische variant.

Evolutionaire geschiedenis van HLA-DRB115:01

Het onderzoek heeft laten zien dat de gen-variant HLA-DRB115:01 zo’n 7000 jaar geleden voor het eerst voorkwam bij de Yamnaya, een volk dat leefde in een gebied dat overeenkomt met de hedendaagse Pontisch-Kaspische steppe, die zich uitstrekt over delen van het huidige Oekraïne, Rusland en Kazachstan.
De migratie van de Yamnaya naar het westen zo’n 5000 jaar geleden bracht een aanzienlijke genetische verandering teweeg bij de Noord-Europeanen.

Yamnaya: van jagers naar veehouders

De opkomst van HLA-DRB115:01 ging gepaard met een leefstijlverandering bij de Yamnaya, waar ze overschakelden van jagen en verzamelen naar het houden van dieren. Echter, door gebrek aan kennis over veilige praktijken aten ze slecht bereid vlees, consumeerden rauwe melkproducten en hadden nauw contact met dieren, waardoor ze voortdurend werden blootgesteld aan verschillende ziekteverwekkers. Om te overleven in deze uitdagende omstandigheden ontwikkelden de Yamnaya een sterk immuunsysteem, en het lijkt erop dat de genetische variant HLA-DRB115:01 hen hierbij een voordeel bood.

Tegenwoordig

In de afgelopen eeuw heeft onze samenleving opnieuw ingrijpende veranderingen in leefstijl ondergaan, met verbeterde sanitaire voorzieningen, antibiotica en vaccins. Hierdoor worden we aanzienlijk minder blootgesteld aan ziekteverwekkers, wat ons afweersysteem confronteert met een omgeving waar het evolutionair niet op is voorbereid.

Waarom dit belangrijk is
Dit onderzoek werpt licht op de rol van evolutionaire ontwikkeling bij MS in de moderne tijd. Hoewel dit niet direct leidt tot nieuwe behandelingen, draagt het bij aan ons begrip van MS.

Back To Top