Als het aan het kabinet ligt komt er geen lager eigen risico voor chronisch zieken zoals mensen met MS, NMOSD of MOGAD. Het kabinet wijst dat idee namelijk af. Zo blijkt uit de toelichting van minister Sophie Hermans (VVD; Volksgezondheid, Welzijn en Sport, VWS) op het wetsvoorstel tot verhoging van het verplicht eigen risico in de zorgverzekering van € 385 naar € 455 per 2027. “Het kabinet acht een gerichtere inzet van het eigen risico voor chronisch zieken en gehandicapten niet goed uitvoerbaar, omdat er geen eenduidige definitie van chronisch zieken en gehandicapten is”, zo staat in het stuk dat door haar is ondertekend op 11 mei.
In die brief staat dat onder meer de organisaties Patiëntenfederatie Nederland en Ieder(in) – MS Vereniging Nederland is lid van beide – haar hebben laten weten dat mensen met een chronische aandoening onevenredig worden getroffen door het eigen risico en hebben gewezen op de stapeling van zorgkosten voor chronisch zieken. Maar daar zet de minister tegenover dat al op verschillende wijzen aan die mensen financiële ondersteuning wordt geboden.
In dit verband noemt zij de zorgtoeslag en de mogelijkheid voor veel mensen met een laag inkomen om een financieel aantrekkelijke gemeentelijke collectieve zorgverzekering te sluiten. Daarnaast heeft het kabinet € 350 miljoen in petto voor een gemeentelijke regeling tot tegemoetkoming van de zorgkosten aan chronisch zieken.
Minister Hermans: “Tegelijkertijd zorgen we ervoor dat mensen die medisch-specialistische zorg nodig hebben niet in één keer het hele eigen risico kwijt zijn voor die zorg, door het eigen risico te trancheren op maximaal € 150 per behandelprestatie.” Daarover hebben diverse organisaties overigens gezegd dat dit chronisch zieken in de praktijk weinig zal helpen omdat zij binnen een jaar dan toch op het maximale eigen risicobedrag komen. Bovendien gaat deze maatregel pas in 2028 in.
Lagere zorgpremie
De minister zegt ervan uit te gaan dat zorgverzekeraars door de hogere opbrengsten uit het verplicht eigen risico zullen kiezen voor een lagere zorgpremie. Maar het is de vraag of dat voor mensen met een chronische ziekte het juiste effect heeft. Uit een tabel die de minister zelf meelevert blijkt dat verzekerden die het verplicht eigen risico niet volmaken het meeste profijt hebben, omdat zij niet meer eigen risico maar wel een lagere nominale premie gaan betalen. Deze groep omvat naar verwachting 7,5 miljoen mensen. Mensen die hun verplicht eigen risico wel volmaken, gaan er financieel op achteruit. Deze groep telt naar verwachting 7,3 miljoen mensen.
De minister zegt zich ervan bewust zijn dat de keerzijde van een hoger eigen risico kan zijn dat mensen met een laag inkomen of een chronische ziekte om financiële redenen nodige zorg gaan mijden. Ze zegt daarover in overleg te gaan met diverse partijen in de medische zorg. Daarbij wil ze dat onderscheid wordt gemaakt tussen wat zij noemt “gewenste en ongewenste zorgmijding.” De minister voegt eraan toe dat ze het Centraal Planbureau (CPB) onderzoek laat doen naar het niet-opvolgen van een verwijzing van de huisarts.
Ook geen inkomensafhankelijk eigen risico
In de toelichting op het wetsvoorstel staat dat het kabinet ook een ander alternatief heeft afgewezen: het instellen van een inkomensafhankelijk eigen risico. Daarbij zouden mensen met een hoog inkomen een hoger eigen risico betalen dan mensen met een laag inkomen. Minister Hermans: “Een inkomensafhankelijk eigen risico is niet wenselijk, omdat dit grote juridische en uitvoeringstechnische risico’s en lasten kent. De complexiteit en uitvoeringskosten zouden met deze variant significant toenemen.”
De bewindsvrouw wijst erop dat het verplichte eigen risico in de zorgverzekering twee hoofddoelen heeft: het iedereen laten meebetalen aan de totale kosten van de zorg en daarbij het ‘kostenbewustzijn’ te creëren van de zorggebruikers. Of zoals zij het noemt: “verzekerden te stimuleren bewuster na te denken of het gebruik van zorg op een bepaald moment noodzakelijk is.” Het kabinet is van plan de hoogte van het verplicht eigen risico de komende jaren steeds te laten meegroeien met de ontwikkeling van de zorguitgaven.
Minister Hermans houdt de Kamerleden voor dat haast geboden is. Om de nieuwe regeling in 2027 te kunnen laten ingaan moeten de zorgverzekeraars begin september weten waar ze aan toe zijn. En dit betekent volgens haar dat de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel moet zijn afgerond vóór de zomervakanties van de Tweede en Eerste Kamer, dat wil zeggen uiterlijk begin juli 2026.
Redactie MSnieuws
Bronnen:
https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?id=2026Z09664&did=2026D21809