Bij MS begint schade aan het zenuwstelsel gemiddeld al zeven jaar voordat iemand de eerste symptomen krijgt. Dat blijkt uit onderzoek van de universiteit van San Francisco, gepubliceerd op 20 oktober 2025 in Nature Medicine.
De onderzoekers analyseerden bloedmonsters van 134 militairen die later MS ontwikkelden. Bij hen waren die bloedmonsters bij hun aanmelding voor het leger afgenomen. De monsters zijn jarenlang bewaard in een apart archief, zodat het nu mogelijk is als het ware terug te kijken in de tijd.
De onderzoekers vonden meer dan 5000 verschillende eiwitten in het bloed en vergeleken de waarden met die van gezonde mensen. Zo ontdekten ze dat gemiddeld zeven jaar voor de eerste MS-symptomen al tekenen van myeline-schade zichtbaar waren in het bloed. Myeline is de beschermlaag rondom zenuwcellen en wordt bij MS door het eigen afweersysteem beschadigd.
Ook zijn er aanwijzingen gevonden dat die schade mogelijk in een specifieke volgorde gebeurt. Gemiddeld zeven jaar voor diagnose zagen de onderzoekers verhoogde waarden van myeline-oligodendrocyt-glycoproteïne (MOG), een eiwit dat vrijkomt bij beschadiging van de myeline. Ongeveer een jaar later, dus zes jaar voor de diagnose, bleek ook NfL (een afbraakproduct van zenuwcellen) verhoogd. Dit eiwit wijst op schade aan de zenuwbanen zelf. Omdat de hersenen aanvankelijk nog voldoende reserve hebben, merken mensen in deze fase niets van de schade. Pas wanneer die reserve opraakt, ontstaan klachten.
‘MS begint eerder’
Rond het moment van diagnose stegen de waarden van het eiwit GFAP. Dat is een kenmerk van astrocyten, de hersencellen die bij het ontstaan van MS een grote rol spelen. Hoofdonderzoeker Ari Green zegt in een toelichting: “We weten nu dat MS veel eerder begint dan de klinische manifestatie ervan, waardoor de reële mogelijkheid bestaat dat we MS in de toekomst kunnen voorkomen – of op zijn minst onze kennis kunnen gebruiken om mensen te beschermen tegen verdere schade,”
De onderzoekers hebben een groep van ongeveer 21 eiwitten geïdentificeerd die mogelijk kunnen helpen om te voorspellen of iemand MS gaat ontwikkelen. Dit kan in de toekomst bijdragen aan een test om MS vroeg vast te stellen.
Redactie MSnieuws
Bronnen:
https://doi.org/10.1038/s41591-025-04014-w
https://www.ucsf.edu/news/2025/10/430921/how-multiple-sclerosis-harms-brain-long-symptoms-appear