Er is veel mis met de Verklaringen Omtrent het Gedrag (VOG’s) van medewerkers in de gehandicaptenzorg. De VOG is een officieel papier waaruit blijkt dat er geen justitiële bezwaren zijn tegen het vervullen van een bepaalde functie. Voor medewerkers in de gehandicaptenzorg – bij wie mensen die zorg leveren aan MS-patiënten – is zo’n document verplicht.
Uit onderzoek van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) blijkt dat slechts 15% van de zorgaanbieders volledig aan de wettelijke VOG-verplichting voldoet. Soms ontbreekt een VOG helemaal, bij bijna 9 procent van de medewerkers. Vaker is de VOG verlopen of juist te laat aangevraagd of afgegeven. De inspectie constateert in het hierover op 21 oktober verschenen rapport ook dat werkgevers niet goed controleren of een VOG echt is. Soms laten ze dit ten onrechte over aan een uitzend- of bemiddelingsbureau.
‘Zorgcowboys’
De IGJ baseert zich op steekproeven eind 2024 en begin 2025 bij 38 zorgaanbieders – van wie 32 kleine (maximaal 50 klanten) – met in totaal 189 medewerkers. Zorgaanbieders waarbij de zaken niet in orde waren hebben daarover direct een officiële waarschuwing gekregen. In het IGJ-rapport staat dat zorgaanbieders zelf vaak voorbeelden noemen van ‘zorgcowboys’ en berichten over fraude met VOG’s.
In de zorg moeten alle medewerkers – ook uitzendkrachten, schoonmakers, koks, afwassers en chauffeurs – die direct contact hebben met patiënten bij indiensttreding een geldige VOG hebben. Alleen voor stagiairs en vrijwilligers is een VOG niet wettelijk verplicht. Ongeveer 9 op de 10 gevraagde zorgaanbieders vinden overigens dat die plicht er wel zou moeten zijn. Bij het onderzoek heeft de IGJ zelf geen vervalste VOG’s aangetroffen. Maar de inspectie voegt eraan toe dat uit signalen van de politie blijkt dat dit risico in de sector wel toeneemt.
Wet
De VOG-verplichting is bedoeld om een zorgaanbieder in staat te stellen “te bepalen of een nieuwe medewerker betrouwbaar en geschikt is om met cliënten te werken.” Overigens is een VOG niet het enige dat mag meetellen. Een zorgaanbieder moet ook bij vorige werkgevers van een zorgverlener en bij die IGJ informatie opvragen. Ook moet een zorgaanbieder de identiteit van de werknemer controleren. Uit het IGJ-onderzoek blijkt dat één op de drie zorgaanbieders dat niet heeft gedaan. .
Bronnen:
https://www.justis.nl/producten/verklaring-omtrent-het-gedrag/wat-is-een-vog
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/arbeidsovereenkomst-en-cao/vraag-en-antwoord/vog-aanvragen