De Nobelprijs geneeskunde 2025 gaat naar drie onderzoekers van het immuunsysteem: moleculair bioloog Mary Brunkow (*1961) en immunoloog Fred Ramsdell (*1960), beiden uit de VS, plus de Japanse immunoloog Shimon Sakaguchi (*1951). De drie ontdekten dat mensen beschikken over regelcellen, ook wel bewakers genoemd, die voorkomen dat het menselijk afweersysteem zich tegen het lichaam zelf keert. Dat gebeurt bij auto-immuunziekten als MS. Kennelijk functioneren die regelcellen niet goed genoeg bij mensen die een auto-immuunziekte krijgen.
“Hun ontdekkingen zijn doorslaggevend geweest voor ons begrip van hoe het immuunsysteem functioneert en waarom we niet allemaal ernstige auto-immuunziekten ontwikkelen”, aldus het Nobelcomité tijdens de bekendmaking van de prijs op 6 oktober. “Ze hebben de basis gelegd voor een nieuw onderzoeksgebied en de ontwikkeling van nieuwe behandelingen gestimuleerd.”
Sakaguchi ontdekte al in 1995 dat het menselijk lichaam beschikt over regelcellen die overactieve T-cellen in bedwang houden. Die regelcellen kunnen dan voorkomen dat iemand MS krijgt. Brunkow en Ramsdell borduurden daarop voort en ontdekten in 2001 bij muisproeven een specifiek gen dat essentieel is voor de werking van die regelcellen. Op basis hiervan wordt naar een behandelmethode gezocht die geschikt is voor mensen met MS en andere auto-immuunziekten.
Brunkow en Sakaguchi zijn ook eerder betrokken geweest bij onderzoek naar MS. Zo deed Mary Brunkow nog vorig jaar mee aan onderzoek naar de werking van ocrelizumab bij patiënten met RRMS en beschreef Sakaguchi veelvuldig de rol van T-cellen bij MS.
Redactie MSnieuws
Bronnen: onder meer
https://www.bbc.com/news/articles/c2knwvpd7vno
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39561535