Het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) gaat de berekeningen controleren van 43.000 uitkeringen die arbeidsongeschikten de afgelopen vijf jaar hebben gekregen. Daar kunnen fouten mee zijn gemaakt die hebben geleid tot zowel te lage als te hoge uitkeringen. Minister Eddy van Hijum (NSC; Sociale Zaken en Werkgelegenheid) kondigt het onderzoek aan in een brief aan de Tweede Kamer.Hoogstwaarschijnlijk zijn onder de uitkeringsgerechtigden ook mensen met MS, al is op dit moment nog onbekend hoeveel.
Het gaat om uitkeringen op basis van de wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA). Een eerste analyse van 220.000 van die WIA-uitkeringen over de periode januari 2020 tot december 2024 wijst uit dat mogelijk 43.000 van die uitkeringen niet correct zijn. Bij de overige WIA-uitkeringen is er geen aanleiding om fouten te vermoeden.
Handmatig
De controle zal handmatig gebeuren en minimaal een aantal maanden duren. Gekeken wordt naar eventuele fouten met de hoogte van de daglonen die de basis zijn voor de uitkering. Ook de neveneffecten op andere toeslagen en premies worden bekeken.
Dit voorjaar wordt begonnen met het corrigeren van uitkeringen. Volgens minister Van Hijum gaat het bij de hersteloperatie om “forse bedragen”. Waarschijnlijk zijn dat vooral bedragen die uitkeringsgerechtigden tegoed hebben.
Niet massaal terugbetalen
De minister gaat er niet van uit dat mensen massaal moeten gaan terugbetalen. Volgens hem zal er zeer terughoudend worden omgegaan met de mogelijkheid van terugvorderen. Alleen als de uitkering hoger was dan het eerder verdiende loon wordt nagegaan of het de ontvanger redelijkerwijs duidelijk had moeten zijn dat de uitkering te hoog was. Maar de minister belooft dat ook hierbij rekening zal worden gehouden met de gevolgen van een eventuele terugvordering. Uitgangspunt is dat mensen niet de dupe mogen worden van fouten van de overheid.
Uitvoeringsproblemen
Het WIA-systeem is ingewikkeld en er zijn veel uitvoeringsproblemen bij het UWV. Veel mensen wachten op een sociaal-medische beoordeling, de ICT-systemen ondersteunen het verhinderen van fouten niet genoeg en er is een grote doorloop van personeel. Bovendien is de wetgeving omtrent arbeidsongeschiktheid zeer complex.
Waar het geld voor het controleren van de 43.000 uitkeringen vandaan moet komen, is nog onduidelijk. In de onderhandelingen rond de Voorjaarsnota 2025 komt dat aan de orde, aldus minister Van Hijum.
Al eerder fouten
Al eerder zijn bij het UWV met zogeheten maatmanlonen fouten gemaakt. Maatmanlonen zijn de lonen die mensen verdienden voordat ze ziek werden. Deze lonen spelen een rol bij het vaststellen van een uitkering. Afwijkende indexcijfers kunnen ervoor zorgen dat mensen ten onrechte net onder de grens van 35 of 80 procent arbeidsongeschiktheid terechtkomen. Daardoor zijn ze in een verkeerde arbeidsongeschiktheidsklasse ingedeeld of onterecht als niet volledig arbeidsongeschikt beoordeeld. Waardoor ze een te lage of geen uitkering hebben gekregen.
Minister van Hijum begrijpt dat veel mensen snakken naar duidelijkheid. Dat het UWV nu aan de operatie begint, noemt hij een stap vooruit.
Redactie MSnieuws
Bronnen:
https://nos.nl/artikel/2559001-uwv-opnieuw-in-de-fout-kleine-groep-arbeidsongeschikten-de-dupe