Lettergrootte: e e Sitemap Inloggen

 

Zullen we ooit in staat zijn om MS te genezen? Een blik op remyelinisatie

 

Laten we eerlijk zijn. Als u leeft met multiple sclerose en de gevolgen van deze ziekte, heeft u vermoedelijk al eens aan uw neuroloog of aan een vriend gevraagd, of zich bij uzelf afgevraagd waarom deze ziekte niet kan worden genezen. Daarop volgt meestal de volgende logische vraag: wanneer zal deze ziekte wel kunnen worden genezen? Komt dat moment dichterbij? Tot op heden richt het onderzoek naar MS zich voornamelijk op het afremmen van de ziekte, of op vermindering van de schade die hij aan het lichaam aanricht. Belangrijk? Dat zeker, maar het is zeker niet hetzelfde als genezen. Maar een nieuwe aanpak zal zeker verder gaan dan preventie en zal een verkenning worden van de mogelijkheden om de schade door MS wel of niet te kunnen terugdraaien. Die aanpak heet remyelinisatie en is een behoorlijk spannend gegeven.

De uitdaging

Het eigenlijke probleem is dat MS zich nog grotendeels aan onze waarneming onttrekt. Het enige wat we eigenlijk weten is dat het immuunsysteem zich tegen het lichaam keert en daarbij de myelineschede aantast die de zenuwen beschermt. Naarmate deze beschermlaag verder aangetast raakt, communiceren de zenuwcellen steeds minder effectief, waardoor lichamelijke en mentale problemen optreden. Helaas weten we nog steeds niet waardoor de ziekte wordt getriggerd. Dat de symptomen van mens tot mens enorm kunnen verschillen maakt het ook al niet echt gemakkelijker.
Tot nu toe richtte het onderzoek naar MS zich op vermindering van de schade die de ziekte veroorzaakt. Wetenschappers hebben in de afgelopen jaren grote stappen kunnen zetten bij de ontwikkeling van ziekteveranderende behandelingen, die de impact van de ziekte kunnen afremmen of uitstellen.

Terugdraaien van de schade van MS

Aangemoedigd door deze doorbraken verschuift de aandacht nu steeds meer naar het daadwerkelijk terugdraaien van de effecten van schade aan de myelineschede van de zenuwen, in plaats van het uitstellen ervan. Wetenschappers dachten dat het na beschadiging van het myeline meteen over en uit was. We weten nu echter dat de cellen die myeline aanmaken – met de flitsende naam ‘oligodendrocyten’ – het myeline ook kunnen repareren in de vroege stadia van MS. Naarmate de ziekte vordert zwakt dit reparatiemechanisme echter af.
Als we begrijpen waarom dit gebeurt zouden wetenschappers in potentie de ideale condities kunnen creëren voor het herstel van myeline, ofwel ‘remyelinisatie’. Op die manier zou het lichaam worden aangespoord om zichzelf te genezen. Remyelinisatie is op dit moment dan ook groot nieuws op het gebied van onderzoek naar MS en er zijn tal van onderzoeken waarin de verschillende factoren die dit proces beïnvloeden worden bestudeerd.

Stamcellen en myelinereparatie

We zijn er heel open over – we weten dat iedereen zijn eigen mening heeft over stamcelonderzoek. Sommigen van u staan erachter, anderen niet. Wij respecteren beide opvattingen. Hoe het ook zij: er vindt stamcelonderzoek plaats en dat levert een aantal interessante ontwikkelingen op die wij graag willen vermelden.
Een stamcel is een cel die nog niet besloten heeft wat hij gaat worden. Ze komen dan ook veel voor in embryo’s, waar ze later zullen worden geprogrammeerd om een levercel, een hartcel, een zenuwcel of een ander soort cel te worden. Onderzoekers hebben een methode gevonden om dergelijke embryonale stamcellen te triggeren om myelineproducerende oligodendrocyten aan te maken onder laboratoriumomstandigheden en onderzoeken nu hoe stamcellen van volwassenen daartoe kunnen worden aangezet.
Een aantal preklinische onderzoeken richtte zich op de zogeheten groeifactoren – stoffen die door de stamcellen worden aangemaakt en die celreparatie kunnen triggeren. Mogelijk kunnen er ooit stamcellen, zenuwcellen of myelinevormende cellen in de hersenen worden getransplanteerd, maar dat onderzoek bevindt zich nog in een heel pril stadium.

Vooruitkijken naar de toekomst

Wij hebben nog geen definitieve antwoorden, maar één ding is zeker: het onderzoek naar MS gaat in een enorm tempo. Nog nooit werden er zoveel mogelijke vormen van behandeling onderzocht. Nu er zoveel experts bezig zijn om het mysterie van remyelinisatie te ontcijferen, duurt het hopelijk niet meer lang voor wij de sleutel hebben gevonden voor het herstel van het centrale zenuwstelsel, waardoor MS mogelijk ooit zal kunnen worden genezen.

Afbeeldingsresultaat voor remyelinisatie

X