Het op 30 januari gepresenteerde coalitieakkoord van D66, VVD en CDA (zie ons eerdere bericht) maakt de financiële positie voor veel mensen met MS tamelijk onzeker. Zo draaien ze vanaf 2027 mogelijk op voor een verhoging van het eigen risico met bijna 20% tot € 460 per jaar. Dit terwijl de eventuele compensatie daarvan – uit lagere zorgpremies en uit een nieuw gemeentelijk fonds – nog volstrekt onduidelijk is.
Het is ook onduidelijk wat het kan gaan betekenen dat vanaf 2028 het eigen risico per behandeling een maximum krijgt van € 150. Waarbij komt dat nog niet becijferd is in hoeverre deze maatregelen kunnen leiden tot lagere zorgpremies.
Het onzekere gevoel wordt nog eens vergroot door enkele andere aankondigingen in het akkoord. Een greep daaruit in volgorde van tijd:
- Afschaffing van de fiscale aftrek specifieke zorgkosten en de tegemoetkoming specifieke zorgkosten per 2028.
- Verkorting van de duur van de uitkering uit de Werkloosheidswet (WW) vanaf 2028 tot één jaar in plaats van nu twee jaar. Dit in de plaats van het plan de WW-duur te beperken tot 18 maanden.
- Verhoging op 1 januari 2030 van de WW-uitkering in de eerste twee maanden naar 80% van het oude loon (nu 75%).
- Vervallen van de aparte uitkering Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten (IVA) vanaf 2030, die dan waarschijnlijk wordt gerangschikt onder de wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA). Onduidelijk is nog wat met de hoogte van de WIA gaat gebeuren.
- Snellere stijging van de AOW-leeftijd per 1 januari 2033.
Bij die inkomensmaatregelen vermeldt het akkoord dat er gezocht wordt naar samenwerking met de sociale partners, waaronder de vakbonden. Maar die hebben al laten weten de bezuinigingen op de zorg en sociale zekerheid ‘onacceptabel’ te vinden.
‘Bewezen meerwaarde’
Onzekerheid is er ook over stellingen als dat het de bedoeling is voortaan alleen nog zorg te vergoeden die ‘bewezen meerwaarde’ heeft voor de patiënt. Dit wordt niet nader gespecificeerd.
Daarnaast kondigen de drie coalitiepartijen aan dat er een selectie van zelfzorggeneesmiddelen uit het basispakket zal worden gehaald. Het zou dan in het bijzonder gaan om middelen die weinig kosten in de vrije verkoop. Maar precieze gegevens ontbreken nog.
Verder is het de bedoeling dat er een eigen bijdrage komt voor wijkverpleging. En uit de stukken blijkt ook dat met ingang van 1 januari 2029 voor vrijwel iedereen in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) de vergoeding vervalt voor huishoudelijke hulp. Alleen voor de mensen die niet zelf hulp kunnen regelen, blijft de gemeente daarin kennelijk voorzien. Hoe dat precies gaat is nog onbekend maar de voor deze maatregel ingeboekte besparing staat al wel vast: € 435 miljoen per jaar.
En ook dat de nieuwe coalitie in totaal met diverse maatregelen in vier jaar tijd vele miljarden wil bezuinigen op de zorg. Nodig volgens het akkoord, want “zonder ingrijpen stevent de zorg af op een zorginfarct.”
Aansprekende plannen
Daarnaast komt de nieuwe coalitie overigens met plannen die mensen met een ziekte of handicap waarschijnlijk wel zullen kunnen aanspreken. Zoals het voornemen ervoor te zorgen dat het niet langer nodig is dat mensen met een chronische ziekte als MS dit steeds maar weer officieel moeten aantonen om ergens voor in aanmerking te komen. Er zijn in ons land ruim 36.000 mensen met de ziekte MS.
Enkele andere mogelijk positief te beoordelen letterlijke citaten uit de plannen zijn:
- “We gaan het mes zetten in onnodig ingewikkelde regelingen.“
- “Het moet eenvoudiger worden om werk met een gezin en zorg te kunnen combineren. We vereenvoudigen het verlofstelsel.”
- “We ondersteunen mantelzorgers door het blijven bieden van respijtzorg.”
- “Bij alle hervormingen om de zorg voor iedereen toegankelijk te houden hebben we extra oog voor chronisch zieken en mensen met een beperking. Zowel financieel als in de dagelijkse praktijk.”
- “We blijven vol inzetten op het bestrijden van geneesmiddelentekorten.”
En voor de mensen van de aan MS Vereniging Nederland gekoppelde Stichting Multiple Sclerose Curaçao kan interessant zijn: “Nieuw beleid in Europees Nederland moet in de basis ingevoerd in Caribisch Nederland, tenzij er zwaarwegende redenen zijn dit niet te doen. “
Ook uitkomst onzeker
Bij dit alles geldt wel dat nog lang niet vaststaat of al deze onderdelen van het coalitieakkoord onveranderd blijven. De minderheidscoalitie D66/VVD/CDA heeft immers voor al haar plannen de steun van andere partijen nodig. Het kan dus best dat dan gesleuteld wordt aan financiële elementen die ongunstig uitpakken voor mensen met een chronische ziekte. De uitkomst daarvan is dus ook evenzeer onzeker.
Bovendien zullen de coalitiepartijen waarschijnlijk ook worden aangesproken op het feit dat diverse voornemens in strijd zijn met hun eigen verkiezingsprogramma’s. In geen daarvan staat bijvoorbeeld het voorstel tot een sterke verhoging van het eigen risico in de zorgverzekering.
Sommige volgers van de Nederlandse politiek laten dan ook weten dat de kans “uitermate klein is dat de € 460 eigen risico door de Kamer komt” (citaat van Tom-Jan Meeus, NRC, in het tv-programma Studio Buitenhof op 1 februari 2026).
‘Grote zorgen’
In een eerste reactie op het akkoord zegt Patiëntenfederatie Nederland – MS Vereniging Nederland is er lid van – “grote zorgen te hebben over de verhoging van het eigen zorgrisico en andere eigen bijdragen in de zorg”. Met de toevoeging “dat de vrees bestaat dat het compenseren via de gemeente leidt tot veel bureaucratie en tot ongewenste verschillen tussen gemeenten: We maken het leven van patiënten hiermee allesbehalve makkelijker.”
De federatie zegt best te begrijpen dat het noodzakelijk is de zorgkosten in de toekomst beheersbaar te houden. Maar “daarvoor is het wel nodig dat de stem van de patiënt serieus wordt genomen.” Artsenfederatie KNMG waarschuwt voor “overschatting van de korte-termijnresultaten.”
De Tweede Kamer komt in een debat op dinsdag 3 februari tot een eerste oordeel over het akkoord.
Redactie MSnieuws
Bronnen onder meer – naast diverse media: https://www.kabinetsformatie2025.nl/actueel/nieuws/2026/01/30/presentatie-coalitieakkoord-d66-cda-en-vvd
https://www.patientenfederatie.nl/nieuws/gemengde-gevoelens-over-nieuw-regeerakkoord
https://www.skipr.nl/nieuws/coalitie-wil-enkele-miljarden-bezuinigen-op-zorg