Lettergrootte: e e Sitemap Inloggen

Regio Gouda organiseerde op 2 september jl. een informatieavond over het thema ‘MS en de psychologische gevolgen’. Spreker was Hellen Bruning, klinisch neuropsycholoog en cognitief gedragstherapeut bij PEP (Praktijk Eerstelijns Psychologie) in Gouda.
Er komt veel op je af als je de diagnose MS te horen krijgt: Hoe ga je ermee om, vertel je het je omgeving of juist niet, waarom lukt de ene dag alles en de andere niet. Kortom, je moet/gaat keuzes maken. Hellen Bruning vertelt over de psychologische achtergronden bij MS.

Als je MS krijgt/hebt moet je dat verwerken. De verwerking van dit nieuws verloop in verschillende fasen:
Verlies  –  Rouwen  –  Accepteren  –  Aanpassen

Niet alleen degene met MS ondergaat deze fasen, ook andere leden binnen een gezin/familie krijgen hiermee te maken. En iedereen op zijn eigen manier en tempo. Voor gezinnen met kleine kinderen blijkt is dat kinderen van een ouder met MS sneller zelfstandig zijn. Dat is op zich niet erg als je maar beseft dat je er misschien niet altijd fysiek bent voor je kind, maar er emotioneel wél altijd kunt zijn voor je kind en dat is veel belangrijker.

Ook de acceptatiefase verloopt in stappen: Ontkenning, Boosheid, Verdriet en Aanpassing (verloopt niet altijd in deze volgorde, maar gaat heen en weer). Krop boosheid niet op, boos worden mag, het geeft ook energie, maar blijf er niet in ‘hangen’. Accepteren betekent niet dat je nooit meer boos of verdrietig bent of mag zijn; het is een continu proces.

MS kan verschillende gevolgen hebben, hoe moet/kun je daarmee omgaan?

1. Cognitieve gevolgen
Het concentratievermogen (aandacht vasthouden) vermindert bij 40 – 70% van mensen met MS. Dit heeft invloed op alle activiteiten,
Je geheugen werkt trager. Verwar dit niet met dementie! daar is geen sprake van. Je brein werkt gewoon langzamer. Belangrijk is is dat je actief bezig blijft met je geheugen.

2. Problemen met taal
Het taalbegrip is niet aangedaan bij MS, maar je kunt wel problemen krijgen met het uitspreken of het vinden van woorden of last krijgen met abstracte begrippen (zoals spreekwoorden). Ook hier geldt: blijf actief! Blijf praten en oefenen.

3. Visuele problemen
Wanneer je ogen niet goed functioneren kun je problemen krijgen met autorijden, of bijvoorbeeld een kopje terugzetten in de kast.

4. Uitvoerende functies
Heb je je emoties in de hand: Kun je die emoties starten, stoppen, of je gevoel regelen? Als je daar moeite mee hebt kan een psycholoog hulp bieden bij:
inzicht krijgen in je ziekte
nemen van initiatief
leren plannen
flexibiliteit opbouwen
aanleren van zelfcontrole: als jezelf afremmen en corrigeren.

5. Sociaal inzicht
Non verbale communicatie is heel belangrijk in de wisselwerking tussen mensen. Maar als je visueel veel mist, geeft dat soms problemen. Je ziet immers niet hoe iemand kijkt, of welke houding iemand heeft als hij/zij iets tegen je zegt.
Oplossing:  CHECK! Begin met de vraag: Ik hoor u dit zeggen, begrijp ik goed dat……..
Voor de een is het makkelijker om te vragen dan voor de ander, maar je kunt het jezelf aanleren.

6. Emotionele problemen
Sommige mensen met MS kunnen psychische problemen krijgen of lijden aan angsten en depressies.
[de toehoorders reageren hierop dat je omgeving vaak niet weet wat MS inhoudt, Je legt het uit maar ze pakken het niet op. Zelfs in je directe kennissenkring en daar word je vaak moedeloos van] Zowel Tiny Janssen (MS verpleegkundige) als Hellen Bruning geven als tip:
Zodra je te horen krijgt dat je MS hebt, nodig dan je hele netwerk (familie, vrienden, collega’s) één avond uit en leg uit wat MS is en waar je in de toekomst mee te maken kunt krijgen. Door je netwerk éérder te betrekken bij jouw ziekte weten mensen wat en kán gebeuren.
[Algemene opmerking vanuit de toehoorders is dat erkenning van buiten af ondanks uitleg toch moeilijk blijkt].

7. Vermoeidheid
Vermoeidheid is onzichtbaar en voelt voor iedereen anders. Er zijn verschillende soorten vermoeidheid:
Fysieke vermoeidheid.  Advies: Blijf bewegen, let op je eetgewoontes, en neem je rust
Mentale vermoeidheid. Advies: Rust is géén optie. Ben je mentaal vermoeid, overweeg dan een cursus mindfullness.

Algemene tips om met vermoeidheid om te gaan
– Neem op tijd je rust (dus niet als je al bekaf ben, maar stop eerder),
– Deel je activiteiten op in stukken en wissel je activiteiten af,
– Doe meer activiteiten zittend als dat nodig is,
Als deze adviezen niet genoeg werken is medicatie eventueel een optie. Wel in overleg met de neuroloog/psychiater natuurlijk.

Omgaan met de gevolgen van MS
Het grootste deel van mensen met MS krijgt te maken met één of meerdere gevolgen van MS.
Hoe ga je daar mee om?
Dat hangt van verschillende factoren af:  je karakter, je mentale veerkracht en je vermogen om je aan te passen.

Niet verstandig is: Wél doen:
– passief blijven
– tevéél uiten
– piekeren
– wishfull thinking
– zelf verwijten maken
– rampdenken
– in cirkels blijven denken
– pak je problemen actief aan
– wees assertief
– vraag sociale steun
– vraag hulp
– zelf betekenis geven aan je leven (b.v. ik ben
dan wel thuis, maar daardoor ben ik er méér
voor de kinderen)

Kortom, wat is van belang om goed met de gevolgen van MS om te kunnen gaan?

– Blijf positief (goede ‘coping’)
– Neem steun aan
– Vermijd stress

Terug naar 2014                     Home ZHO

Terug naar overzicht