Lettergrootte: e e Sitemap Inloggen

Tijdens het 50-jarig jubileum van de MS Vereniging Nederland in 2013 werd in ons blad MenSen aandacht besteed aan de ontwikkeling van de verschillende medicijnen die voorgeschreven worden bij MS. Een samenvatting van alle medicijnen die op dit moment worden voorgeschreven of waarvan

Overzicht van MS-medicatie

Geschiedenis

1993 – Betaferon

1996 – Avonex

1996 – Copaxone

1999 – Novantrone

2002 – Rebif

2004 – Tysabri

2010 – Gilenya

2013 – Aubagio

2013 – Tecfidera

2014 – Lemtrada

 

Huidige medicatie

Naam Betaferon
Werkzame stof Interferon bèta-1b
Farmaceut Bayer
Goedkeuring EMA 30 november 1995
Werking

Betaferon wordt voorgeschreven aan patiënten:

  • die voor het eerst tekenen van MS hebben gehad, die ernstig genoeg zijn om een behandeling met geïnjecteerde corticosteroïden (ontstekingsremmende geneesmiddelen) te verantwoorden. Betaferon wordt voorgeschreven aan patiënten met een hoog risico op het ontwikkelen van MS. Alvorens dit geneesmiddel voor te schrijven, moet de arts andere oorzaken voor de symptomen uitsluiten;
  • met ‘relapsing-remitting’ MS, waarbij de patiënt aanvallen (relapsen) heeft, gevolgd door periodes zonder symptomen (remissies), en minstens twee aanvallen in de afgelopen twee jaar;
  • met secundair progressieve MS (het type MS dat volgt op relapsing-remitting MS) bij wie de ziekte actief is.
Studie in Nederland?
Naam Avonex
Werkzame stof Interferon bèta-1a
Farmaceut Biogen Idec
Goedkeuring EMA 13 maart 1997
Werking

Avonex wordt gebruikt voor de behandeling van de volgende patiënten:

  • patiënten met ‘relapsing’ multiple sclerose (MS).
  • patiënten die één enkele aanval van demyelinisatie hebben gehad, maar die ernstig genoeg was om behandeling met geïnjecteerde corticosteroïden (ontstekingsremmende geneesmiddelen) te rechtvaardigen. Het geneesmiddel wordt voorgeschreven aan patiënten met een hoog risico op het ontwikkelen van MS. Alvorens Avonex voor te schrijven, dient de arts andere oorzaken voor de symptomen uit te sluiten.
Studie in Nederland? ADVANCE studie in het Amphia Ziekenhuis Breda en St. Antonius Ziekenhuis Nieuwegein
Naam Rebif
Werkzame stof Interferon bèta-1a
Farmaceut Merck Serono
Goedkeuring EMA 4 mei 1998
Werking Rebif wordt gebruikt voor de behandeling van patiënten van twaalf jaar en ouder met ‘relapsing’ multiple sclerose (MS). De werkzaamheid van Rebif is niet aangetoond bij patiënten met secundair progressieve MS (het type MS dat na ‘relapsing’ MS komt) waarbij zich geen relapsen voordoen.

Rebif kan ook worden gebruikt bij patiënten die slechts één aanval van demyelinisatie (d.w.z. dat de beschermende schede rondom de zenuwen beschadigd is) gepaard gaande met een ontsteking, hebben doorgemaakt. Het wordt voorgeschreven aan patiënten met een hoog risico op het ontwikkelen van MS. Alvorens het geneesmiddel voor te schrijven, dient de arts andere oorzaken voor de symptomen uit te sluiten.

Studie in Nederland?
Naam Copaxone
Werkzame stof Glatirameer-acetaat
Farmaceut Teva
Goedkeuring EMA 29 maart 2004
Werking Copaxone is geïndiceerd voor de behandeling van patiënten die voor het eerst een klinische episode hebben doorgemaakt en waarbij is vastgesteld dat zij een hoog risico hebben op het ontwikkelen van klinisch definitieve multiple sclerose (CDMS)

Copaxone is geïndiceerd ter vermindering van de frequentie van het aantal recidieven bij ambulante patiënten (bijv. die zonder hulp kunnen lopen) met relapsing-remitting multiple sclerose (MS). In klinische studies werd dit gekenmerkt door tenminste twee aanvallen met neurologische verschijnselen in de twee voorgaande jaren.

Copaxone is niet geïndiceerd bij patiënten met de primair of secundair progressieve MS.

Studie in Nederland?
Naam Novantrone
Werkzame stof Mitoxantrone
Farmaceut Amgen
Goedkeuring EMA Off licence in Nederland
Werking Mitoxantrone is een krachtig immunosuppressivum dat interfereert met de toename en de functie van bepaalde witte bloedcellen, in het bijzonder lymfocyten.

Bij multiple sclerose kan het gebruikt worden in twee gevallen: ofwel bij een bijzonder zware opstoot, ofwel als het ziekteproces en de invaliditeit sterk verergeren.

Studie in Nederland?
Naam Tysabri
Werkzame stof Natalizumab
Farmaceut Biogen Idec
Goedkeuring EMA 27 juni 2006
Werking TYSABRI is geïndiceerd als enkelvoudige ziektemodificerende therapie bij zeer actieve relapsing-remitting multiple sclerose (MS) in de volgende patiëntengroepen:

  • volwassen patiënten van 18 jaar en ouder met een hoge ziekteactiviteit ondanks behandeling met eenbèta-interferon of glatirameeracetaat. Deze patiënten kunnen worden gedefinieerd als patiënten die niet hebben gereageerd op een volledigeen adequate behandelingskuur met een bèta-interferon of glatirameeracetaat (gewoonlijk na minimaal één jaar behandeling). Patiënten moeten in het voorafgaande jaar tijdens behandeling minimaal1 relapse hebben doorgemaakt en op een craniale MRI (Magnetic Resonance Image) moeten minimaal 9 T2-hyperintense laesies of minimaal 1 gadolinium aankleurende laesie aantoonbaar zijn. Een ‘non-responder’ kan ook worden gedefinieerd als een patiënt met een onveranderd of groter aantal relapses in vergelijking met het jaar daarvoor.

of

  • volwassen patiënten van 18 jaar en ouder met zich snel ontwikkelende ernstige relapsing remittingmultiple sclerose, gedefinieerd door 2 of meer invaliderende relapses in één jaar, en met 1 of meergadolinium aankleurende laesies op de hersen-MRI of een significant toename van de lading van T2-laesies in vergelijking met een eerdere recente MRI.
Studie in Nederland? STRATA Studie in het vuMC Amsterdam
Naam Gilenya
Werkzame stof fingolimod
Farmaceut Novartis
Goedkeuring EMA 17 maart 2011
Werking Gilenya wordt gebruikt voor de behandeling van patiënten die lijden aan zeer actieve multiple sclerose (MS). Het middel wordt voorgeschreven wanneer de patiënt niet reageert op een bèta-interferon, of wanneer de aandoening ernstig is en snel verergert.
Studie in Nederland? INFORMS Studie en FREEDOMS Studie in het St. Antonius Ziekenhuis Nieuwegein (afgerond), vuMC Amsterdam en UMC St. Radboud Nijmegen

FTY-720 in ErasmusMC Rotterdam en Amphia Ziekenhuis Breda

Naam Aubagio
Werkzame stof teriflunomide
Farmaceut Sanofi
Goedkeuring EMA 26 augustus 2013
Werking

Voor wie?

Mensen met relapsing remitting MS. Het is dus niet voor mensen met primair progressieve of secundair progressieve MS.

Wat doet het?

Het remt de deling van lymfocyten, dat zijn de cellen die de ontsteking veroorzaken bij MS.

Wat is het klinische effect?

Aangetoond is dat het de aanvallen remt. Vergelijkende studies met de al bestaande middelen zijn niet goed voorhanden. Net als bij de bestaande middelen is er een gunstig effect op “MRI afwijkingen” en op het “langere termijn beloop” geconstateerd.

Studie in Nederland? TEMSO Studie en TOWER Studie in het Jeroen Bosch Ziekenhuis Den Bosch, Amphia Ziekenhuis Breda, UMC St. Radboud Nijmegen en Orbis Medisch Centrum Sittard

Teracles Studie in Amphia Ziekenhuis Breda, Catharina Ziekenhuis Eindhoven en Orbis Medisch Centrum Sittard

Naam Tecfidera
Werkzame stof Dimethylfumaraat
Farmaceut BiogenIdec
Goedkeuring EMA In behandeling
Werking

Voor wie?

Mensen met relapsing remitting MS. Het is dus niet voor mensen met primair progressieve of secundair progressieve MS.

Wat doet het?

Het remt waarschijnlijk de deling van een subgroep van lymfocyten, dat zijn de cellen die de ontsteking veroorzaken bij MS.

Wat is het klinische effect?

Aangetoond is dat het de aanvallen remt. Vergelijkende studies met de al bestaande middelen zijn niet goed voorhanden. Net als bij de bestaande middelen is er een gunstig effect op “MRI afwijkingen” en op het “langere termijn beloop” geconstateerd.

Studie in Nederland?
Naam Lemtrada
Werkzame stof Alemtuzumab
Farmaceut Genzyme
Goedkeuring EMA In behandeling
Werking

Behandeling van volwassenen met relapsing-remitting MS en een actief ziektebeeld

Studie in Nederland? CARE-MS in het Jeroen Bosch Ziekenhuis Den Bosch